Onze eigen bijenvolken overwinteren op hun eigen honing. We oogsten met aandacht voor wat de bijen nodig hebben en werken aan varroaresistente bijenvolken. Toch heeft onze honing geen biologisch keurmerk. Waarom niet? Het antwoord begint bij onze manier van imkeren én bij een herinnering aan opa.
Een klant stelde ons onlangs een begrijpelijke vraag: “Ik zoek eerlijke biologische honing, van bijen die geen suiker als wintervoer krijgen. Hoe werken jullie?”
Een goede vraag, want een etiket vertelt niet altijd alles wat je als klant wilt weten. Biologische certificering en overwinteren op eigen honing hebben met elkaar te maken, maar betekenen niet hetzelfde. Daarom vertellen we graag hoe wij werken en waarom onze eigen honing geen biologisch keurmerk draagt.
Opa wilde vroeger al biologische honing verkopen
De vraag naar biologische honing herinnert mij aan mijn opa. Toen hij vroeger zijn honing als biologisch wilde verkopen, kreeg hij te horen: “Biologische honing? Dat is toch onzin, honing is toch al biologisch?”
Die reactie is mij bijgebleven. Opa wilde duidelijk maken dat zijn honing voortkwam uit de natuur en uit zijn zorg voor de bijen. Voor hem zat de waarde in het werk bij de bijenkast en in het product dat hij afleverde.
Inmiddels is er veel veranderd. Biologisch krijgt volop aandacht en consumenten zoeken er bewust naar. Wat vroeger in zo’n gesprek als vanzelfsprekend werd afgedaan, is tegenwoordig een beschermde aanduiding met voorschriften, controles en kosten voor certificering.
Dat voelt soms tegenstrijdig. De aandacht waarmee opa zijn bijen hield, was er toen immers ook al.
Een keurmerk koop je overigens niet zomaar. Je betaalt voor controle en certificering, en je moet aan de bijbehorende voorwaarden voldoen. Het keurmerk heeft daarmee een concrete betekenis. Tegelijk begint onze betrokkenheid bij de bijen bij een liefde voor het vak die van generatie op generatie is doorgegeven.
Wanneer mag honing biologisch heten?
Honing mag niet alleen op basis van de overtuiging van de imker biologisch worden genoemd. Ook een groene omgeving of een zorgvuldige werkwijze is daarvoor op zichzelf niet voldoende.
Voor biologische honing gelden voorschriften voor onder andere de omgeving van de bijenkasten, materialen, bijenwas, voeding en verzorging. In Nederland houdt Skal Biocontrole toezicht op de biologische productie.
Wij hebben geen biologische certificering aangevraagd en bieden onze eigen honing daarom niet als biologisch aan. We willen daar helder over zijn, zodat je weet wat je bij ons koopt.
Bijen vliegen vrij door het landschap
Als imker bepaal je waar de bijenkasten staan. Je bepaalt niet welke bloemen iedere bij vervolgens bezoekt.
Rond onze bijen liggen landbouwgrond, tuinen, bermen, bomen en natuurgebieden door elkaar. Bijen verzamelen hun voedsel in dat landschap en kunnen daarbij kilometers van hun kast vliegen. Wij kunnen niet garanderen dat zij uitsluitend bloemen bezoeken waarop geen gewasbeschermingsmiddelen zijn gebruikt.
Voor biologische bijenteelt gelden specifieke eisen aan de voedselbronnen rondom de standplaats. Binnen een straal van drie kilometer moeten nectar en stuifmeel hoofdzakelijk afkomstig zijn van toegestane bronnen, zoals biologische gewassen, spontane vegetatie en bepaalde teelten met een geringe milieubelasting. Het gaat dus niet om een algemene eis dat vijftien kilometer rondom een kast volledig vrij moet zijn van gewasbeschermingsmiddelen.
Biologisch imkeren is ook in Nederland mogelijk, wanneer aan de voorwaarden wordt voldaan. Onze keuze om geen certificering aan te vragen betekent dus niet dat andere Nederlandse imkers die mogelijkheid niet hebben.
Wij doen zelf geen belofte dat onze honing gegarandeerd vrij is van alle mogelijke residuen. Een eerlijke uitleg vinden we belangrijker dan een zekerheid geven die we niet kunnen onderbouwen.
Onze eigen bijen overwinteren op hun eigen honing
Bij Imkerij Het Honingatelier laten we onze eigen bijenvolken op hun eigen honing overwinteren. We laten bewust voldoende voorraad achter en gebruiken geen suiker als wintervoer.
Dat uitgangspunt speelt al mee wanneer we besluiten hoeveel honing we oogsten. Niet alles wat in de kast zit, gaat mee naar de slingerruimte. Een deel blijft bij de bijen als voorraad voor de maanden waarin er weinig te halen valt.
Onze oogst hangt daarmee samen met wat het volk kan missen. Soms betekent dat dat er minder honing beschikbaar komt voor de verkoop. Dat hoort bij de manier waarop wij willen imkeren.
De zorg voor de wintervoorraad begint voor ons tijdens het oogsten.
Betekent biologische honing ook zonder suikerwintervoer?
Dat wordt regelmatig gedacht, maar een biologisch keurmerk betekent niet automatisch dat de bijen uitsluitend op hun eigen honing overwinteren. Binnen de biologische bijenteelt is bijvoeren met biologische honing of biologische suiker onder voorwaarden toegestaan.
Wie specifiek honing zoekt van een imker die geen suiker als wintervoer gebruikt, kan daar dus het beste rechtstreeks naar vragen.
Bij ons geldt die werkwijze voor onze eigen bijenvolken. We vertellen dat concreet, zonder daarmee te suggereren dat onze honing biologisch gecertificeerd is.
Werken aan varroaresistente bijenvolken
Onze aandacht voor de bijen gaat verder dan de honingoogst en de wintervoorraad. We werken ook aan varroaresistente bijenvolken.
Met koninginnenteelt, selectie en het volgen van onze volken willen we eigenschappen versterken waarmee bijen beter met de varroamijt kunnen omgaan. Daarbij spelen praktijkwaarnemingen, metingen en de keuze van teeltmateriaal een belangrijke rol.
Het is werk van meerdere jaren. Je kijkt, vergelijkt, selecteert en volgt opnieuw hoe de volgende generatie zich ontwikkelt. Die aandacht voor de bijen is een wezenlijk onderdeel van onze imkerij.
Ook dit maakt onze honing op zichzelf niet biologisch gecertificeerd. Het laat wel zien waar wij onze tijd en energie in steken.
Eigen oogst en honing van geselecteerde imkers
Naast onze eigen oogst vind je bij Het Honingatelier ook honing van geselecteerde Europese imkers. Daarmee laten we je kennismaken met smaken van bloemen en landschappen buiten onze eigen streek.
Daarbij maken we een duidelijk onderscheid. Onze uitleg over overwinteren op eigen honing gaat over onze eigen bijenvolken. Die werkwijze schrijven we niet automatisch toe aan iedere ingekochte honing.
Wil je weten waar een bepaalde honing vandaan komt of hoe deze is geproduceerd? Vraag het ons gerust. We vertellen wat we over de herkomst en de producent weten.
Een keurmerk heeft waarde, een open verhaal ook
We begrijpen waarom klanten naar biologische honing vragen. Je wilt bewust kiezen en weten hoe een product tot stand is gekomen. Een biologisch keurmerk biedt daarvoor gecontroleerde informatie.
Wij hebben dat keurmerk niet. Wat we wel kunnen doen, is open zijn over onze eigen werkwijze: hoeveel aandacht we aan de bijenvolken besteden, waarom we honing als wintervoorraad achterlaten en hoe we werken aan varroaresistentie.
Daarin herkennen we nog altijd iets van opa. De woorden en regels zijn veranderd, maar zijn betrokkenheid bij de bijen nemen we mee in het werk van vandaag.
Onze eigen honing heeft geen biologisch keurmerk. Achter iedere oogst staan wel onze keuzes, onze ervaring en een verhaal dat we graag met je delen.
Heb je vragen over onze honing of onze manier van imkeren? Neem gerust contact op met Richard van Imkerij Het Honingatelier.