Als je aan een willekeurige voorbijganger vraagt wat juni betekent, krijg je meestal antwoorden als: vakantie, barbecue, terras, rosé, hooikoorts of “waar is mijn zonnebril gebleven?”.

Vraag het echter aan een imker en je krijgt een heel ander antwoord:

“Juni? Dat is gecontroleerde chaos met vleugels.”

Want waar de gemiddelde Nederlander rustig geniet van een lange zomeravond, lijken onze bijen een soort energiedrankfabriek te hebben ontdekt. Vanaf het eerste zonnestraaltje vliegen ze alsof ze te laat zijn voor een belangrijke vergadering. En het bijzondere is: ze zijn altijd op tijd.

Het volk draait op volle toeren

In juni verandert een bijenvolk in een gigantische fabriek waar werkelijk niemand stilzit.

De haalbijen vliegen af en aan met nectar. De huisbijen verwerken deze nectar tot honing. De poetsbijen poetsen. De voedsterbijen voeden. De wachters bewaken de ingang alsof er gratis bier wordt uitgedeeld.

En midden in dit alles zit Hare Majesteit de Koningin.

Zij doet maar één ding.

Eieren leggen.

En dat doet ze met een overtuiging waar menig ondernemer jaloers op zou zijn.

Soms leg ik tijdens een kastcontrole een raam terug en denk ik:

“Mevrouw, neemt u ook wel eens een dagje vrij?”

Maar nee hoor.

De koningin heeft nog nooit gehoord van een ATV-dag, burn-out of werk-privébalans.

Ze gaat gewoon door.

Dag en nacht.

Eitje na eitje.

Zwermdrift: het jaarlijkse verhuiscircus

Alsof het nog niet druk genoeg is, krijgen veel volken in juni ineens verhuisplannen.

Je hebt wekenlang voor ze gezorgd.

Nieuwe ramen gegeven.

Ruimte gemaakt.

De voorraad gecontroleerd.

Gezorgd dat alles perfect is.

En dan besluiten ze:

“Bedankt voor alles baas, maar wij vertrekken.”

Zwermen blijft één van de meest fascinerende én frustrerende gebeurtenissen binnen de imkerij.

Je denkt een rustige zondagmiddag te hebben.

De koffie staat klaar.

De vrouw vraagt of je mee gaat wandelen.

Dan gaat de telefoon.

“Meneer, er hangt een voetbal van bijen in mijn appelboom.”

En daar gaat je middag.

Binnen een kwartier zit je in de auto met een zwermkist, een ladder, een veger en een optimisme dat meestal niet terecht blijkt te zijn.

Want de eigenaar zegt altijd:

“Ze hangen heel laag.”

In werkelijkheid hangen ze op twaalf meter hoogte.

Boven een vijver.

Achter een schutting.

Naast een bramenstruik.

Met een boze hond eronder.

De bijen weten precies wanneer jij weg moet

Wat mij inmiddels opvalt is dat bijen een ingebouwde radar hebben.

Ze weten exact wanneer een imker geen tijd heeft.

Heb je een vrije dag?

Niets aan de hand.

Wil je een weekend weg?

Drie zwermen.

Heb je visite?

Een volk dat moerdoppen trekt alsof het een wedstrijd is.

Moet je ergens op tijd zijn?

Dan besluit een volk plotseling dat er dringend een nieuwe koningin moet komen.

Ik ben er inmiddels van overtuigd dat ze een groepsapp hebben.

Juni is ook de maand van de honingkamers

Ondertussen worden de honingkamers voller.

Elke week kijk je even.

Nog niet helemaal vol.

Nog niet verzegeld.

Nog even wachten.

Nog een week.

Nog een paar dagen.

Nog een week.

Nog steeds een week.

Iedere imker kent dat gevoel.

Je loopt naar de kast alsof je een kluis gaat openen.

En dan zie je die prachtige witte verzegeling verschijnen.

Dat moment blijft bijzonder.

Want achter elke kilo honing zitten miljoenen bloemenbezoeken.

Miljoenen.

En dan vinden mensen het soms gek dat honing geen product van €1,99 per kilo is.

Koninklijk werk in Nijenga

Naast alle drukte in de bijenstanden hebben we de afgelopen periode ook gewerkt aan iets bijzonders.

In Nijenga, Friesland, hebben we ons beziggehouden met de kunstmatige inseminatie van koninginnen.

Dat klinkt voor buitenstaanders vaak alsof we een aflevering van “Boer zoekt Koningin” aan het opnemen zijn.

Maar het is serieus werk.

Door zorgvuldig geselecteerde koninginnen en darren te combineren kunnen belangrijke eigenschappen worden vastgelegd voor toekomstige generaties.

Denk aan:

• zachtaardige bijen
• goede honingopbrengst
• sterke wintervolken
• gezonde genetische lijnen

Het werk vraagt veel concentratie en precisie.

Terwijl buiten duizenden bijen vrolijk rondvliegen, zit je binnen met apparatuur waar zelfs een tandarts respect voor zou hebben.

En eerlijk is eerlijk.

Als je op een verjaardag vertelt dat je afgelopen week bezig bent geweest met het verzamelen van sperma van darren voor kunstmatige inseminatie van koninginnen, valt het gesprek meestal even stil.

Sommige mensen kijken geïnteresseerd.

Andere mensen schuiven hun stoel iets naar achteren.

Maar voor de toekomst van gezonde bijenvolken is dit belangrijk werk.

De koningin die vandaag zorgvuldig wordt geïnsemineerd kan over enkele jaren de basis vormen van duizenden sterke en vitale volken.

Dat blijft indrukwekkend.

De bijen hebben geen last van het weerbericht

Waar wij Nederlanders drie verschillende weerapps raadplegen voordat we naar buiten gaan, trekken de bijen zich daar niets van aan.

Zij weten vaak eerder dan het KNMI wat er gaat gebeuren.

Wanneer ik denk:

“Mooi vliegweer.”

Blijven ze soms gewoon binnen.

Wanneer ik denk:

“Dat wordt niks vandaag.”

Dan vliegen ze alsof er een wereldkampioenschap nectar verzamelen plaatsvindt.

Blijkbaar hebben ze toegang tot informatie waar wij alleen maar van kunnen dromen.

Waarom juni toch de mooiste maand blijft

Ondanks alle drukte.

Ondanks de zwermen.

Ondanks de rugpijn.

Ondanks de telefoontjes.

Ondanks het sjouwen.

Blijft juni misschien wel de mooiste maand van het jaar.

De natuur staat volop in bloei.

De volken zijn sterk.

De honingkamers raken gevuld.

Nieuwe koninginnen worden geboren.

De dagen zijn lang.

En elke inspectie laat weer zien hoe ongelofelijk bijzonder een bijenvolk eigenlijk is.

Want hoe vaak je het ook ziet, het blijft verbazingwekkend.

Tienduizenden individuen.

Geen manager.

Geen vergaderingen.

Geen Excel-sheets.

Geen functioneringsgesprekken.

En toch draait alles perfect.

Misschien kunnen wij mensen daar nog iets van leren.

Hoewel…

Als ik mijn medewerkers zou vertellen dat ze de hele dag moeten werken voor een paar druppels honing en dat de baas alleen maar eieren legt, vermoed ik dat de ondernemingsraad daar wel iets van zou vinden.

Geniet van juni, geniet van de bloemen, geniet van de honing en kijk eens wat vaker naar een bij.

Want terwijl wij druk zijn met onze agenda’s, zijn zij druk bezig de wereld draaiende te houden.

En dat doen ze, zoals altijd, zonder te klagen.

Nou ja…

Behalve als je hun kast openmaakt op een warme dag.

Dan hebben ze ineens overal een mening over.